สวัสดีครับทุกท่านพบกันอีกครั้งนะครับ กับบทความดีๆในเรื่องของการก่อสร้าง สำหรับเจ้าของบ้านที่กำลังจะสร้างบ้าน หรือผู้รับเหมามือใหม่ที่กำลังจะลงมือก่อสร้าง หรือผู้ที่สนใจศาสตร์แขนงของการก่อสร้าง วันนี้จะมาแนะนำ ลูกปูนหนุนเหล็ก สำหรับงานก่อสร้างซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากในการก่อสร้าง ซึ่ง ลูกปูน-หนุนเหล็กนี้ เป็นไอเท็มที่คนก่อสร้างขาดไม่ได้เลยทีเดียวครับ ว่าแต่ลูกปูนที่ว่านี้ทำไมสำคัญกับการก่อสร้างบ้าน หรือสำคัญสำหรับงานก่อสร้างมาฟังกันครับ
ลูกปูนหนุนเหล็ก คืออะไร ?
ลุกปูน หรือ ลูกหนุน หรือจะเรียก ลูกหนุนปูน โดยภาษาอังกฤษนั้นจะใช้คำว่า Spacer นั้นมีไว้สำหรับในการจัดตำแหน่งของเหล็กเสริมให้ได้ขนาดตามแบบก่อสร้าง ซึ่งทางวิศวกรนั้นจะระบุในแบบก่อสร้างมาให้เหล็กที่เสริมคอนกรีตนั้นๆห่างจากผิวของคอนกรีตจำนวนกี่มิลลิเมตร หรือ กี่เซ็นติเมตร การใช้ลูกหนุนที่มีระยะขนาดให้ได้ตามแนบ ก็จะขึ้นรูปตัวคอนกรีตเสริมเหล็กให้ได้ตามแบบก่อสร้างนั่นเอง

การวางลูกปูนหนุนเหล็ก
ตัวอย่างการใช้ลุกปูนหนุนเหล็ก
ยกตัวอย่างการใช้ลูกปูนหนุนเหล็กเช่น ทางวิศวกรที่เขียนแบบก่อสร้างกำหนดให้หล่อคอนกรีตเสริมเหล็ก โดยระบุว่าระยะของของกรีตเสริมเหล็ก (Concrete Covering)นั้นให้ได้เท่ากับ 25 cm เราก็นำลูกปูนที่มีขนาดนั้นมาใส่เพิ่มเพื่อให้ได้ระยะตามแบบก่อสร้างที่ทางวิศวกรกำหนดมา อ่านต่อ วิธีการทำลูกปูนหนุนเหล็ก สำหรับงานก่อสร้าง
ถ้าไม่ใส่ลูกปูนหนุนตามระยะที่กำหนดจะเกิดอะไร ?
การไม่ใส่ลูกปูนหนุน หรือใส่ไม่ได้ระยะระดับตามแบบก่อสร้างที่กำหนด หรือตามระยะ Concrete Covering นั้นก็จะเกิดผลเสียขึ้นได้แบ่งได้ดังนี้
-
- ระยะ Concrete Covering มากเกินกำหนด
ถ้าระยะมากกว่าที่กำหนดตามแบบก่อสร้าง ก็จะทำให้โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่สร้างขึ้นมานั้น รับแรงได้น้อยลง ผลกระทบที่ตามมาก็คือโครงสร้างจะแข็งแรงน้อยกว่าที่ออกแบบไว้ รับน้ำหนักได้น้อยลงก็อาจจะมีปัญหาในการใช้งานในอนาคตขึ้นได้
-
- ระยะ Concrete Covering น้อยกว่ากำหนด
หากการเว้น spacer โดยหนุนลูกปูนน้อยกว่าที่กำหนดไว้ในแบบก่อสร้างตามที่วิศวกรกำหนดมานั้นก็จะทำให้โครงสร้างนั้น ไม่แข็งแรงคงทน อายุการใช้งานของโครงสร้างที่เว้นหนุนลูกปูนน้อยกว่าที่กำหนดก็จะทำให้ คอนกรีตไม่แข็งแรง ในอนาคตเมื่อใช้งานไปเรื่อยๆเหล็กที่เสริมคอนกรีตมีโอกาสเกิดสนิมขึ้นได้ และจะมีปัญหาตามมาในอนาคตขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

วิธีใส่-ลูกปูนหนุนเหล็ก
การใช้งาน ลูกปูนหนุนเหล็ก
ลูกปูนมีไว้เพื่อยันระหว่างเหล็กเสริมในคาน, เสา , โครงสร้างส่วนอื่นๆ เพื่อให้เกิดระยะห่างระหว่างเหล็กเสริมเส้นล่างสุดและเส้นด้านข้างริมสุดในทุกด้านตามหลักวิชาวิศวกรรม ซึ่งงานก่อสร้างบ้านทั่วไประยะตรงนี้อยู่ที่ประมาณ 2.5 เซนติเมตร หรือ 1 นิ้ว
หากเทคอนกรีตลงในแบบหล่อคาน, เสา, โครงสร้าง แล้วเหล็กเสริมนั้นไปแตะหรือติดแบบหล่อ นอกจากจะผิดหลักวิชาทางวิศวกรรมแล้ว ยังสุ่มเสี่ยงที่จะเกิดสนิมในเนื้อเหล็กเสริมในระยะเวลาหรือในวันข้างหน้าได้ ( เรียกว่าเหล็กเสริมระเบิด หรือ เรียกตามภาษาช่างแต่ละท้องถิ่นจะเรียก )
ช่างส่วนหนึ่งมักไม่ทำลูกปูน แล้วใช้วิธีงัด, ยก, เขย่าเหล็กเสริม ขณะเทคอนกรีต ซึ่งไม่ควรจะใช้วิธีนั้น หากช่างหนุนลูกปูนไว้ตามจุดมาตรฐานช่างจะเทคอนกรีตรุนแรงขนาดไหน เหล็กเสริมก็จะไม่ไปแตะขอบแบบหล่อ

ลูกปูนหนุนเหล็ก-และ-วิธีนำมาใช้งานก่อสร้าง

วิธีใช้-ลูกปูนหนุนเหล็ก
ขอบคุณ ข้อมูลบางส่วนและรูปภาพจาก คุณ คีรีบูนปีกบาง
